Ik lees: Kairos van Joke J. Hermsen

Posted on aug 11, 2014 in Boeken

Kairos_JokeHermsen

Tijdens een inspiratiedag bij Kessels & Smit in Utrecht nam ik deel aan een workshop over tijd. Over de perceptie van tijd en de filosofische kijk op tijd. Ergens had ik al eens gelezen over Chronos en Kairos, maar dat was niet echt blijven hangen. Na deze workshop is dat zeker wel het geval.

Chronos en Kairos zul je denken, wat is dat? Volgens wikipedia;

Chronos (Oudgrieks: Χρόνος) of Chronus (gelatiniseerd) is een figuur uit de Griekse mythologie. Hij is de personificatie van de lineaire, meetbare tijd, die staat voor continuiteit. Hij stamt af van de oergod Chaos en wordt meestal voorgesteld als een oude man met een lange grijze baard.
Chronos kent als tegenhanger de figuur Kairos, de jongste zoon van Zeus, die – als de godheid van het geschikte moment – de personificatie is van een tijdsbegrip, dat haaks staat op de chronologie. Het is een innerlijke tijdsbeleving, die de kloktijd tijdelijk onderbreekt. Kairos biedt kansen voor een doorbraak, voor vernieuwing, schoonheid, inzicht en daadkracht. Aandacht, rust en concentratie zijn de belangrijkste voorwaarden die iemand kan vervullen om een kairotische ogenblik te ervaren. Kenmerkend voor de beleving ervan is, dat men achteraf geen idee heeft van de (meetbare) tijdsduur.

Ik herken beiden in mijzelf. Sterker, ik gebruik Chronos om ruimte te scheppen voor Kairos. Ik plan tijd om niets te doen, om na te denken, te wandelen, te lezen of te mijmeren. Ik maak dus gebruik van de kwaliteiten van Chronos om te kunnen genieten van de bijzondere vermogens van Kairos.

En nu lees ik dus de essays die Joke Hermsen schreef over Kairos. Met als ondertitel “een nieuwe bevlogenheid”. Ze merkt heel terecht op dat Chronos onze wereld wel erg in zijn greep heeft op dit moment. Denk alleen maar eens aan het tegenwoordig bijna standaard antwoord als je iemand vraagt hoe het gaat. “Ja, goed. Druk!” Momenten van stilte en niets lijken te worden uitgebannen of vermeden. Niet druk zijn, is geen goed teken.

Terwijl ik dit schrijf, ben ik halverwege het boek en heb al veel dingen onderstreept en vele post-its geplakt. Veel raakt me, omdat ik er in herken wat mij in de onderstroom bezig houdt. Dat effect heeft het lezen van en over filosofie vaker. Het leert me nadenken over en woorden geven aan zaken die ik aanvoelde, onbewust wist zelfs, maar vaak niet uit kon leggen.

Bijvoorbeeld

Zo gaat het tweede hoofdstuk (of essay) over enthousiasme. Als ik een poging zou wagen tot samenvatten zou ik het boek geen recht doen, dus ik deel hier een citaat dat voor mij precies gaat over dat waar ik me voor wil inzetten; mensgericht organiseren.

“Ook al omdat het begrip [enthousiasme] nogal aan erosie onderhevig is, nu het in personeelsadvertenties vaak als een soort functie-eis wordt gesteld: ‘Wij zoeken enthousiaste èn bevlogen medewerkers.’ Enthousiasme is echter geen techniek of vaardigheid, die naar believen verkregen of ingeschakeld kan worden. Het is geen diploma wat je kunt behalen noch een product wat je kunt kopen en al helemaal geen app die je kunt downloaden. Bedrijven die voor minder stress en werkdruk zorgen en meer ruimte geven aan creativiteit en het ontwikkelen van eigen initiatieven, zullen meer kans op enthousiaste werknemers maken. De medewerkers zullen ongetwijfeld ook meer bevlogen raken als het management niet langer tot nog hogere targets, egoïsme en hebzucht aanzet, maar hen met duurzame en moreel verantwoorde doelstellingen weet te inspireren.”

Ik had het willen schrijven, zeg maar. Het is de verklaring van de kriebel die de vraag naar enthousiasme in vacatures altijd oplevert. Hoe kan ik nou al enthousiast zijn als ik me nog nergens aan verbonden heb? Of later eenmaal in een organisatie; hoe kan ik enthousiast en bevlogen zijn als elk initiatief aan de kant wordt gezet? Het is misschien wel de goede manier of het juiste proces, maar het duurt te lang en we hebben voor volgende maand resultaten beloofd. Dat snap ik af en toe best, maar niet iedere keer. Ik, en ik denk vele met mij, worden niet enthousiast van korte termijn denken en snelle, ondoordachte oplossingen. We willen graag waardevolle bijdragen leveren, die misschien op de korte termijn wat gedoe opleveren, maar op de lange termijn tevreden, zelfs enthousiaste klanten. En daar was het toch allemaal om begonnen?

Leave a Reply